Feiten bij elkaar voor inwoners
De discussie over de toekomst van Rozendaal gaat over geld, uitvoering, bestuurlijke verantwoordelijkheid en lokale identiteit. Dit model bundelt de belangrijkste gegevens uit de stukken, zodat inwoners dezelfde basisinformatie kunnen zien.
De begroting 2026-2029 laat structurele tekorten zien. Het dossier beschrijft financiële en organisatorische kwetsbaarheid.
Het zet bedragen, bronnen, inwonersinput en open punten bij elkaar. Het model rekent niet namens de gemeente door.
De jaarrekening 2025 is nog niet beschikbaar. Actuele saldi, rente-inkomsten en lokale uitvoeringsvolumes moeten daarom apart worden geactualiseerd.
Financiële lijn
In 2026 wordt de begroting sluitend gemaakt met een bezuiniging van €90.000, een extra OZB-opbrengst van €90.000 en een eenmalige inzet van €177.000 uit de reserve. Daarna blijven in de begroting structurele tekorten zichtbaar.
Organisatielijn
De stukken laten zien dat de kleine organisatie kwetsbaar is. Bij het sociaal domein is de kernvraag hoe bestuurlijke verantwoordelijkheid, lokale aanspreekbaarheid en specialistische uitvoering precies zijn georganiseerd.
Hoe dit model gelezen moet worden
| Soort informatie | Betekenis |
|---|---|
| Broncijfer | Bedragen of aantallen die uit de aangeleverde openbare stukken komen. |
| Open punt | Onderwerpen waarvoor de stukken nog geen volledige lokale aansluiting geven, zoals actuele saldi of lokale volumes. |
| Indicatief | Rekenhulp om gevoel te krijgen bij orde van grootte. Geen officiële raming en geen besluit. |
Gemeentepagina begroting en jaarrekening
De openbare gemeentepagina noemt de begrotingen 2018 tot en met 2026 en de jaarrekeningen 2018 tot en met 2024 als downloadbare documenten. Deze lijst staat hieronder volledig in het overzicht.
De jaarrekening 2025 is nog niet beschikbaar in deze bronset. Actuele saldi, rente-inkomsten en realisatiecijfers over 2025 moeten dus later worden aangevuld.
| Document | Link |
|---|---|
| Programmabegroting 2026 Begroting 2026-2029. Grondslag voor structurele saldi, 2026-maatregelen, weerstand en P&O. | Open bron |
| Programmabegroting 2025 Begroting 2025-2028. Context beleidsarme begroting, reserves en lokale lasten. | Open bron |
| Programmabegroting 2024 Begroting 2024-2027. Historische lijn voorafgaand aan 2025 en 2026. | Open bron |
| Programmabegroting 2023 Meerjarenbegroting 2023-2026. Historische financiële ontwikkeling. | Open bron |
| Programmabegroting 2022 Begroting 2022-2025. Historische financiële ontwikkeling. | Open bron |
| Programmabegroting 2021 Begroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024. | Open bron |
| Programmabegroting 2020 Begroting 2020 en meerjarenraming 2021-2023. | Open bron |
| Programmabegroting 2019 Programmabegroting 2019. | Open bron |
| Programmabegroting 2018 Programmabegroting 2018. | Open bron |
| Jaarrekening 2024 Jaarrekening 2024. Resultaat, incidentele effecten, rechtmatigheid en jaarverslag. | Open bron |
| Jaarrekening 2023 Jaarrekening 2023. Historische realisatie. | Open bron |
| Jaarrekening 2022 Jaarrekening 2022. Historische realisatie. | Open bron |
| Jaarrekening 2021 Jaarrekening 2021. Opgenomen vanaf gemeentepagina. Link kan op sommige apparaten als download openen. | Open bron |
| Jaarrekening 2020 Jaarrekening 2020. Historische realisatie. | Open bron |
| Jaarrekening 2019 Jaarrekening 2019. Historische realisatie. | Open bron |
| Jaarrekening 2018 Jaarrekening 2018. Historische realisatie. | Open bron |
Onderzoeken, voorstellen en besluitvorming
Dit zijn de stukken rond de commissievergadering van 30 juni 2026 en het bewonersinitiatief. Waar iBabs de PDF via een documentpagina toont, opent de knop die openbare documentpagina.
| Document | Link |
|---|---|
| Agenda commissievergadering 30 juni 2026 Openbare agenda met agendapunt 6.4 Toekomstscenario’s Rozendaal. | Open bron |
| Raadsvoorstel Toekomstscenario’s Rozendaal Raadsvoorstel bij agendapunt 6.4. | Open bron |
| Bijlage 1 Eindrapport Toekomstbestendig Rozendaal 2026 Eindrapport Moventem, drie toekomstbeelden en financiële analyse. | Open bron |
| Bijlage 2 Bijlagenboek Toekomstbestendig Rozendaal 2026 Bijlagenboek met organisatiecijfers, ambtelijke sessie, benchmark, inwonersconsultatie en Berenschot. | Open bron |
| Bijlage 3 Ontwerp Raadsbesluit Ontwerpbesluit over verkenning herindeling onder voorwaarden. | Open bron |
| Presentatie bewonersbijeenkomst 11 juni 2026 Bewonerspresentatie met kerncijfers en toelichting op het dossier. Gebruikt als aanvullende publieksbron. | Open bron |
| Coalitieakkoord R74 en BGR 2026-2030 Lokale bestuurlijke context bij de beoordeling van de toekomstkeuzes voor Rozendaal. | Open bron |
| Brief Rozendaal aan Rheden 27 mei 2025 Bijlage bij vragen aan college. Briefwisseling over bestuurlijke toekomst. | Open bron |
| Reacties Rheden aan Renkum, Rozendaal en Doesburg Bijlage bij vragen aan college. Reacties van Rheden van 17 juni 2025. | Open bron |
| Verkenning fusie Rheden-Brummen Context rond buurgemeenten en mogelijke bestuurlijke routes. | Open bron |
| Rozendaal Blijft bewonersinitiatief Publieke pagina van het bewonersinitiatief. Gebruikt als lokale context, niet als financiële bron. | Open bron |
Externe controlebronnen
| Bron | Gebruik in het model |
|---|---|
| BDO Benchmark Nederlandse Gemeenten 2026 Landelijke context gemeentefinanciën 2025-2029. | Open bron |
| BDO Benchmark Nederlandse Gemeenten 2024 / VNG-duiding Context ravijnjaar: veel gemeenten voorzagen tekorten in 2026 en 2027. | Open bron |
| DSTA rentestanden schatkistbankieren Actuele rentestanden voor schatkistbankieren. Relevant voor toelichting op treasury-baten en rentegevoeligheid. | Open bron |
| Rijksuniversiteit Groningen: gemeentelijke herindeling Onderzoek/duiding over effecten van gemeentelijke herindeling. Te gebruiken als algemene context, niet als lokale Rozendaal-raming. | Open bron |
| Gemeente Rijswijk: schenking aan de gemeente Voorbeeld van gemeentelijke informatie over schenken aan een gemeente. Relevant als controlebron voor vrijwillige bijdragen of een schenkingsfonds. | Open bron |
| Beleidskader gemeentelijke herindeling Formele rolverdeling, Wet arhi en toetscriteria. | Open bron |
| Begrotingsscan WOL-fusie Referentie voor frictiekosten en herindelingsbijdrage. Niet gebruiken als Rozendaal-raming. | Open bron |
| Handreiking herindeling en financiën Referentie voor financiële aandachtspunten, frictiekosten en rol van provincie. | Open bron |
| Gemeentewet art. 36, 44 en 66 / rechtspositie bestuurders Gebruikt voor duiding van deeltijdwethouders, bezoldiging en het onderscheid tussen juridische verplichting en bestuurlijke herontwerpvraag. | Open bron |
Financiële positie
De financiële opgave kan op twee manieren worden gelezen: de tekortreeks uit de programmabegroting en de latere analyse met opgave, bijsturing en resterend gat. Beide staan hieronder apart.
Tekortreeks programmabegroting
Opgave en bijsturing uit analyse
Opgave versus bijsturing
Resterend gat inclusief claims
Schatkistbankieren en rente
De renteopbrengst hangt af van twee zaken: het gemiddelde saldo in de schatkist en het rentepercentage. In de begroting 2026-2029 lopen de treasury-baten terug van circa €215.000 in 2026 naar circa €97.000 in 2029. Dit kan samenhangen met lagere saldi, lagere rente of beide.
De jaarrekening 2025 is nog niet beschikbaar. Voor een actuele lezing zijn nodig: het huidige schatkistsaldo, het gemiddelde saldo over 2025/2026, de veronderstelde rente en het deel dat structureel in de begroting zit.
OZB en artikel 12-ruimte
In de stukken komen verschillende bedragen terug. De begrotingsparagraaf noemt circa €354.000 onbenutte belastingcapaciteit op basis van de artikel 12-systematiek. De bijsturingsopties werken met circa €200.000. Voor inwoners is vooral de aansluiting relevant: welk bedrag is berekend, welk deel is politiek inzetbaar en welk deel telt mee als structurele ruimte?
Reserves
De reservepositie geeft financiële ruimte, maar reserve-inzet is geen structurele oplossing voor jaarlijkse exploitatietekorten. Reserves kunnen wel relevant zijn voor overgangskosten, frictie, implementatie of het tijdelijk opvangen van effecten.
| Onderdeel | Stand in model |
|---|---|
| Geraamde algemene reserve / incidentele weerstandscapaciteit per 1-1-2026 | €3.688.131 |
| Benodigde weerstand | €510.000 |
| Weerstandsratio | 7,23 |
Inwonersconsultatie
De inwonersconsultatie geeft inzicht in waarden, zorgen en ervaren dienstverlening. Dit is input voor de discussie; het is geen volledige financiële of juridische toets.
Belangrijkste waarden
Belangrijkste zorgen
Organisatie en capaciteit
De organisatie is klein. Dat maakt de gemeente wendbaar, maar ook kwetsbaar bij ziekte, vertrek, pieken en specialistische taken. Het onderscheid tussen bestuurlijke verantwoordelijkheid, beleid, uitvoering en specialistische kennis is daarom belangrijk.
Formatieontwikkeling
Overhead per inwoner
Bedragen x €1 per inwoner. Vergelijkbaarheid hangt af van taakverdeling, schaal en wijze van toerekening.
Sociaal domein
In het sociaal domein gaat het niet alleen om de vraag hoeveel fte nodig is, maar vooral om waar die capaciteit zit: intern, bij een uitvoeringspartner, regionaal, per dossier of in een flexibele schil.
| Onderdeel | Feitelijke lezing |
|---|---|
| Berenschot-bandbreedte | De analyse noemt voor zelfstandige uitvoering €860.000 tot €1.196.000 structurele uitvoeringskosten, €330.000 tot €905.000 eenmalig en 9 tot 18 maanden voorbereiding. |
| 7 fte-signaal | Als wordt gesteld dat 7 fte nodig is voor wettelijke verplichtingen, is de vervolgvraag wat daarmee precies wordt bedoeld: interne fte, totale uitvoeringscapaciteit of specialistische capaciteit bij partners. |
| Regiegemeente | Een kleine gemeente kan beleid, kwaliteit en besluiten lokaal houden, terwijl specialistische uitvoering elders of modulair wordt georganiseerd. Dat is een te toetsen organisatievorm, geen bewezen besparing. |
| Lokale gegevens | Voor een goede vergelijking zijn lokale volumes nodig: Wmo-aanvragen, jeugdcasussen, participatiedossiers, schuldhulpverlening, bezwaar/beroep, caseload en kosten bij uitvoeringspartners. |
Regiegemeente: wat betekent dat praktisch?
Bij een regiemodel blijft de gemeente bestuurlijk verantwoordelijk. De uitvoering kan anders worden georganiseerd, bijvoorbeeld via gedeelde teams, spreekuren, per-dossier inzet of specialistische inkoop. De kwaliteit hangt dan af van goede afspraken, prestatie-indicatoren, dossiercontrole en opdrachtgeverschap.
| Blijft lokaal | Kan extern of regionaal |
|---|---|
| Beleidskeuzes, begroting, verordeningen, mandaatkaders, kwaliteitsbewaking en politieke verantwoording. | Keukentafelgesprekken, jeugdconsulenten, participatiecoaches, schuldhulpverlening, juridische ondersteuning, specialistische toetsing en tijdelijke piekcapaciteit. |
Zelf rekenen
Deze rekentool laat zien hoe het resterende doelgat van 2030 kleiner kan worden door meerdere kleinere maatregelen te combineren. De bedragen zijn bedoeld als orde van grootte, niet als officiële raming. Het doel is vooral zichtbaar maken waarover het gesprek financieel gaat. Deze tool rekent aan het bestaande begrotingsgat en is geen vergelijking tussen scenario’s.
De standaardstand is leeg. Zet een vinkje bij een maatregel om die mee te tellen. Gebruik de schuif om het indicatieve bedrag te verhogen of te verlagen. De tool toont eerst het bruto effect en rekent daarna met een veiligheidsmarge.
De tool bevat inkomsten, kostenbesparingen en politieke belastingkeuzes naast elkaar. Niet elke maatregel levert direct het volledige bedrag op: posten kunnen overlappen, voorbereiding vragen of in de praktijk lager uitvallen. Daarom telt standaard 75% van het gekozen bedrag mee. Dit percentage is aan te passen met de schuif Veiligheidsmarge. Bij €100.000 aan bruto maatregelen wordt bij 75% dus €75.000 als netto effect gerekend.
Een schenkingsfonds of vrijwillige bijdrage van inwoners kan eventueel helpen bij overgangskosten, onderzoek, implementatie of zichtbare dorpsprojecten. Als het fondsvermogen buiten de gemeentebegroting blijft en wordt belegd, kan alleen de feitelijke jaarlijkse schenking aan de gemeente meetellen als bijdrage aan de jaarlijkse opgave. Het fondsvermogen zelf is geen structurele begrotingsdekking.
Indicatie: hoeveel tijd koop je?
Deze berekening laat zien hoeveel jaren de resterende jaarlijkse opgave indicatief kan worden opgevangen met conservatieve overbruggingsruimte. Dit is geen structurele dekking en geen begrotingsadvies; het laat alleen de orde van grootte zien. De overbruggingsruimte is een dashboardrekensom: algemene reserve €3.688.131 minus tweemaal benodigde weerstand €510.000 en minus claims van €337.092.
Data-overzicht
Deze tab zet de belangrijkste cijfers en open datapunten onder elkaar. Daarmee is zichtbaar wat uit stukken komt en wat nog actualisatie vraagt.
| Onderwerp | Stand | Status |
|---|---|---|
| Jaarrekening 2025 | Nog niet beschikbaar in dit model. | Actualiseren |
| Tekorten 2027-2029 | €225.217, €263.976 en €208.020 negatief. | Broncijfer |
| 2026-maatregelen | €90.000 bezuiniging, €90.000 OZB, €177.000 reserve. | Broncijfer |
| Schatkistpositie | Circa €4,8 miljoen genoemd; actuele stand en gemiddeld saldo nog te bevestigen. | Actualiseren |
| Treasury-baten | Circa €215k in 2026, aflopend naar circa €97k in 2029. | Broncijfer / aansluiting nodig |
| Sociaal domein | Berenschot-bandbreedte bekend; lokale volumes, caseload en Rheden-data vragen nadere aansluiting. | Onderbouwing |
| Overhead en apparaatskosten | Overhead circa €2,4 miljoen; uitsplitsing naar taakvelden beperkt zichtbaar. | Uitsplitsing |
| Herindelingskosten | Eenmalige migratie- en frictiekosten nog niet als lokale raming zichtbaar. | Raming nodig |
| Nieuwe inkomstenposten rekentool | Hondenbelasting, parkeergelden, toeristenbelasting en vrijwillige inzet groen zijn toegevoegd als indicatieve posten. Lokale volumes en uitvoeringskosten moeten nog worden bevestigd. | Indicatief |
Bronnen en audit
Deze tab beschrijft hoe het model met cijfers omgaat.
| Auditregel | Toepassing |
|---|---|
| Broncijfers apart houden | Begrotingscijfers, inwonersaantallen, formatie en bandbreedtes worden als broninformatie gepresenteerd. |
| Indicatieve bedragen labelen | De rekentool bevat indicatieve posten. Die zijn bedoeld om orde van grootte te begrijpen, niet om besluitvorming te vervangen. |
| Open punten zichtbaar maken | Bij ontbrekende actuele gegevens, zoals jaarrekening 2025, actuele schatkiststanden en lokale volumes, staat dat expliciet vermeld. |
| Leeswijzer, geen besluitstuk | Het model benoemt welke informatie bekend is en welke informatie nog nodig is om keuzes vergelijkbaar en navolgbaar te maken. |
Bronbasis
| Bron | Gebruik |
|---|---|
| Programmabegroting 2026-2029 | Tekortreeks, reservepositie, OZB/artikel 12, treasury-baten en organisatiegegevens. |
| Eindrapport Toekomstbestendig Rozendaal 2026 | Opgave, bijsturingsopties en analyse. |
| Bijlagenboek Toekomstbestendig Rozendaal 2026 | Inwonersconsultatie, ambtelijke sessie, sociaal-domeinanalyse en onderliggende tabellen. |
| Jaarrekening 2024 | Laatste beschikbare realisatiebasis. Jaarrekening 2025 ontbreekt nog. |
| Openbare agenda en raadsstukken | Besluitvormingscontext en documentkoppelingen. |